Kısa yanıt: etkinlik günü sahada çalışan kişi, ücretini kimden alıyor ve talimatı kimden alıyorsa onun sigortalısıdır. Hostes ajansından, prodüksiyon firmasından ya da güvenlik şirketinden hizmet satın alıyorsanız işveren o firmadır ve SGK bildirimini o yapar. Sizin tarafınızda kalan şey denetim yükümlülüğü ve bu yükümlülük sanıldığından ağır. Tek günlük bir kurulum işçisi için bile sigortalı işe giriş bildirgesinin işe başlatılacağı günden bir gün önce verilmesi gerekiyor ve verilmediğinde ceza 2026 brüt asgari ücretine bağlı olarak her bir sigortalı için 33.030 liradan başlıyor. Kayıt dışı çalışan bir kişi etkinlikte kaza geçirirse tablo daha da sertleşiyor: 5510 sayılı Kanunun 23 üncü maddesi, Kurumca yapılan tüm masrafların ve bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin kusur aranmaksızın işverenden tahsil edileceğini söylüyor. Üstüne 2 Nisan 2026 tarihli yeni İSG eğitim yönetmeliği geldi. Aşağıda kimin işveren sayıldığı, hangi belgenin kimde durması gerektiği ve kaza anında saatin nasıl işlediği tek tek yazıyor.
Etkinlikte çalışan kişi kimin sigortalısı sayılır?
Ölçüt sözleşmenin adı değil, işin nasıl kurulduğu. Ücreti kim ödüyor, vardiyayı kim yazıyor, gün içinde talimatı kim veriyorsa işveren odur. Hostes ajansından ya da prodüksiyon firmasından hizmet alıyorsanız sahadaki kişiler kural olarak o firmanın 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalılarıdır, bildirimi de o firma yapar. İkinci ihtimal daha risklidir. Ajans size iş değil doğrudan insan gücü veriyorsa, yani gelen kişiler sizin ekibinizin içine karışıyor, koordinasyonu sizin çalışanınız yapıyorsa ortada hizmet alımı değil işçi temini vardır ve kuralları başkadır. Üçüncüsü serbest çalışan teknisyen, sunucu ya da fotoğrafçı. Fatura kesiyor olması tek başına bağımsız çalışma anlamına gelmez, çünkü hizmet akdini belirleyen unsur bağımlılıktır. Bu soruyu etkinlikten önce yazıya dökün. Kaza gecesinde aynı sorunun yanıtı çok daha pahalıya mal oluyor.
Tek günlük çalışan için de SGK işe giriş bildirgesi gerekir mi?
Gerekir ve çalışma başlamadan önce verilmesi gerekir. Sosyal Güvenlik Kurumunun işveren yükümlülüklerine ilişkin açıklamasına göre 4/a kapsamındaki sigortalılar için bildirge, en geç işe başlatılacağı günden bir gün önce e-Sigorta üzerinden verilmeli. Aynı gün bildirim kolaylığı yalnızca inşaat, balıkçılık ve tarım işyerlerine tanınmış durumda, etkinlik ve organizasyon işleri bu istisnanın dışında kalıyor. Ceza 5510 sayılı Kanunun 102 nci maddesinde ve tutarı brüt asgari ücrete bağlı. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 23 Aralık 2025 tarihli açıklamasıyla 2026 brüt asgari ücreti 33.030 lira olarak belirlendiği için tablo şöyle işliyor: bildirgenin süresinde verilmemesi halinde her bir sigortalı için 33.030 lira, durumun mahkeme kararı ya da denetim elemanı tespitiyle ortaya çıkması halinde iki katı yani 66.060 lira, aynı ihlalin bir yıl içinde tekrarlanması halinde beş katı yani 165.150 lira. Süre geçtikten sonra Kurum tespit etmeden kendiliğinden otuz gün içinde bildirilir ve primler ödenirse ceza dörtte birine, 8.257,50 liraya iniyor. Şimdi bunu kırk kişilik bir kurulum ekibiyle çarpın; çıkan rakam çoğu etkinliğin personel bütçesini aşıyor.
Ajanstan hizmet almak sizi alt işveren durumuna sokar mı?
Kurumsal etkinliklerin büyük bölümünde sokmaz. 4857 sayılı İş Kanununun 2 nci maddesi asıl işveren alt işveren ilişkisini dar tanımlıyor: bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde çalıştıran diğer işveren. Bir bankanın gala gecesi ya da bir ilaç firmasının bayi toplantısı, o şirketin mal ve hizmet üretimi değildir; satın alınan şey dışarıdan bir hizmettir. Zincir bir kademe aşağıda kuruluyor. Ajans işin bir bölümünü ses ve ışık firmasına, dekor atölyesine ya da güvenlik şirketine devrettiğinde ajans asıl işveren, o firmalar alt işveren olur. 5510 sayılı Kanunun 12 nci maddesi bu ilişkide asıl işvereni alt işverenin Kanundan doğan yükümlülüklerinden birlikte sorumlu tutuyor, yani ödenmeyen primler zincirin üst halkasından da istenebiliyor. Bir de muvazaa başlığı var. İlişki gerçekte işçi teminiyse ve sözleşme bunu gizliyorsa, alt işveren işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılıyor; faturası kıdem, ihbar ve prim farkı olarak yıllar sonra geliyor.
Hostes temininde İŞKUR izinli büro şartı ne zaman doğuyor?
Satın aldığınız şey iş değil de insan gücüyse. İş Kanununun 7 nci maddesine göre geçici iş ilişkisi yalnızca iki yolla kurulabiliyor: Türkiye İş Kurumundan yetki almış özel istihdam bürosu aracılığıyla ya da holding bünyesinde veya aynı şirketler topluluğuna bağlı başka bir işyerinde görevlendirmeyle. Üçüncü bir kapı yok. Madde, işletmenin mal ve hizmet üretim kapasitesinin öngörülemeyen biçimde artması nedeniyle kurulan geçici iş ilişkisini sayıyla ve süreyle de sınırlıyor. Geçici işçi sayısı işyerinde çalıştırılan işçi sayısının dörtte birini geçemiyor, on ve daha az işçi çalıştıran işyerlerinde beş işçiye kadar izin veriliyor, süre en fazla dört ay ve en fazla iki defa yenilenebiliyor. Toplu işçi çıkarılan işyerinde sekiz ay boyunca, grev ve lokavt sırasında ise geçici işçi çalıştırılamıyor. Geçici işçiyi çalıştıran taraf olarak talimat verme hakkını siz kullanırsınız, sağlık ve güvenlik eğitimini vermek ve iş kazasını büroya bildirmek de sizde kalır. İzin belgesi olmayan bir firmadan işçi temin etmek İŞKUR tarafından idari para cezasıyla karşılanan bir fiil. Sözleşme öncesinde izin belgesinin tarihini ve kapsamını isteyin.
2 Nisan 2026 tarihli yeni İSG eğitim yönetmeliği sahada neyi değiştirdi?
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik 2 Nisan 2026 tarihli ve 33212 sayılı Resmî Gazetede yayımlandı, yayımı tarihinde yürürlüğe girdi. Kısa süreli ekiplerle çalışan herkesi ilgilendiren başlık işe başlama eğitimi. Yönetmeliğin 7 nci maddesi her çalışan için en az iki saatlik, uygulamalı ve yüz yüze bir eğitimi işe fiilen başlamadan önce zorunlu tutuyor; eğitim tutanakla kayıt altına alınıp özlük dosyasında saklanıyor. Temel eğitim süreleri 13 üncü maddede: az tehlikeli işyerlerinde en az 8, tehlikeli işyerlerinde 12, çok tehlikeli işyerlerinde 16 ders saati. Yenileme periyodu 14 üncü maddede çok tehlikelide yılda bir, tehlikelide iki yılda bir, az tehlikelide üç yılda bir olarak duruyor. Alt işverenli kurulumlarda 22 nci madde belirleyici: her işveren kendi çalışanının eğitiminden sorumlu olmakla birlikte asıl işveren, alt işveren çalışanlarının eğitim belgelerini kontrol etmek ve onlara işyerine özgü riskleri anlatmakla yükümlü. 23 üncü madde benzer yükümlülüğü geçici iş ilişkisiyle çalışanlar için tanımlıyor. Pratik karşılığı şu: kurulum sabahı yapılan on dakikalık brifing artık imzalı bir belge üretmek zorunda.
Sahne ve ışık ekibi hangi tehlike sınıfında yer alıyor?
Aynı etkinlikte iki ayrı tehlike sınıfı yan yana çalışıyor olabilir. İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliğinde 82.30.02 kodlu gösteri, kongre, konferans ve ticari fuar organizasyonu faaliyetleri az tehlikeli sınıfta. 90.02.12 kodu ise, yani dekor ve arka perdenin, ışıklandırma ve ses ekipmanlarının işletilmesini kapsayan gösteri sanatlarını destekleyici faaliyetler, tehlikeli sınıfta. Fark kağıt üstünde kalmıyor. Tehlikeli sınıfta temel eğitim 12 ders saatine çıkıyor, yenileme iki yıla iniyor. 6331 sayılı Kanunun 15 inci maddesi tehlikeli ve çok tehlikeli sınıftaki işlerde çalışacakların, yapacakları işe uygun olduklarını belirten sağlık raporu olmadan işe başlatılamayacağını söylüyor. Tehlikeli ve Çok Tehlikeli Sınıfta Yer Alan İşlerde Çalıştırılacakların Mesleki Eğitimlerine Dair Yönetmelik ise, 13 Temmuz 2013 tarihli ve 28706 sayılı Resmî Gazetede yayımlandı ve ekindeki listede sayılan işlerde mesleki eğitim belgesi arıyor. Truss kuran, yüksekte çalışan, makaslı platform ya da forklift kullanan kişiyi belgesiz sahaya almayın. Bir de kapsam genişledi: 6331 sayılı Kanunun 6 ncı ve 7 nci maddeleri 31 Aralık 2024 itibarıyla kamu kurumları ile 50'den az çalışanı olan az tehlikeli işyerleri için de yürürlüğe girdi, yani iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirmesi küçük ajanslar için de zorunlu.
Etkinlikte iş kazası olursa kim, kaç gün içinde bildirir?
Bildirimi işveren yapar ve süre kısadır. 5510 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi ile 6331 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi iş kazasının, kazadan sonraki üç iş günü içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmesini istiyor. Kolluk kuvvetlerine bildirim ise derhal yapılıyor. Sağlık hizmeti sunucuları kendilerine intikal eden iş kazalarını en geç on gün içinde Kuruma bildirmekle yükümlü, yani hastane kaydı sizin bildiriminizden önce sisteme düşebiliyor. Geçici iş ilişkisiyle çalışan biri kaza geçirdiyse bildirim zinciri özel istihdam bürosunu da kapsıyor. Asıl ağır sonuç gecikmeden değil kayıt dışılıktan doğuyor. 5510 sayılı Kanunun 23 üncü maddesine göre sigortalı çalıştırıldığı süresinde bildirilmemişse, bildirgenin sonradan verildiği ya da durumun Kurumca tespit edildiği tarihten önce meydana gelen iş kazası nedeniyle Kurumca yapılan ve ileride yapılması gerekli bulunan her türlü masrafın tutarı ile gelir bağlanması halinde gelirin ilk peşin sermaye değeri, 21 inci maddedeki kusur şartı aranmaksızın işverenden tahsil ediliyor. Riskin nerede yoğunlaştığı da veriyle sabit. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının yayımladığı 2024 yılı SGK iş kazası istatistiklerinde inşaat sektöründeki ölümlü kazaların ilk sırasında 215 ölümle yüksekten düşme yer alıyor. Sahne, truss ve LED ekran kurulumu da yüksekte çalışmadır.
Sözleşmeden önce hangi belgeleri isteyin?
Tedarikçiden şu yedi başlığı isteyin: etkinlik tarihinden bir gün önce alınmış sigortalı işe giriş bildirgelerinin listesi, güncel muhtasar ve prim hizmet beyannamesi tahakkuku ile borcu yoktur yazısı, imzalı işe başlama eğitimi ve temel İSG eğitimi tutanakları, tehlikeli sınıfta çalışacaklar için işe giriş sağlık raporları, yüksekte çalışma ve iş ekipmanı kullanımı için mesleki yeterlilik belgeleri, işçi temini varsa Türkiye İş Kurumu izin belgesi, üçüncü şahıs mali mesuliyet ve işveren sorumluluk poliçeleri. Liste sözleşme ekine girsin, teslimi kurulumun başlama şartı olsun. Bir cümle de sorumluluk maddesine ekleyin: sahada çalışacak her kişinin SGK bildirimi tedarikçiye aittir ve eksik bildirimden doğan idari para cezaları ile rücu talepleri tedarikçiye rücu edilir. Bu satırlar sözleşmede birkaç dakikalık iş, kaza sonrasında ise aylarca sürecek bir dosyanın önünü kesiyor. Tales Event İstanbul merkezli çalışıyor ve bayi toplantısı, lansman, açılış, gala gecesi ve mezuniyet törenlerinde sahne, ses, ışık, LED ekran ve saha ekibini tek sözleşmeyle yürütüyor. Etkinlik tarihinizi ve mekanınızı paylaşın, personel planını belge listesiyle birlikte çıkaralım.