Kısa yanıt: evet, gerekiyor. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 41. maddesi, girişi ücretli ya da ücretsiz umuma açık mahallerde eser, icra, fonogram ve yapımların kullanılmasını yazılı sözleşmeye bağlıyor; muhatabınız hak sahipleri ya da onların meslek birlikleri. Müzikte iki ayrı taraf var: eser sahipleri tarafında MESAM ve MSG, bağlantılı haklar tarafında MÜ-YAP ve MÜYORBİR. Asıl sürpriz ikinci maddede saklı. Salonun yıllık müzik lisansı sizin davetli etkinliğinizi kapsamıyor; 2026 MSF tarifesi kategorilerin altına aynı notu düşüyor, biletli, biletsiz ve davetiyeli etkinlikler ayrıca ücretlendiriliyor. Rakamla konuşalım. 2026 MESAM-MSG tarifesinde defile, lansman, tanıtım, açılış ve özel eğlence partileri için günlük etkinlik bedeli 42.729,12 TL, MÜYORBİR'in aynı kategorisi günlük 16.000 TL, ikisi de KDV hariç. Aşağıda bu bedelin nereden çıktığı, tematik etkinlik indirimi, biletli organizasyonda yüzdeli hesap ve teklifte yazılı isteyecekleriniz var.
Etkinlikte müzik neden izne bağlı?
FSEK'in 41. maddesi, girişi ücretli veya ücretsiz umuma açık mahalleri eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların kullanımı için 52. maddeye uygun sözleşme yapmakla yükümlü tutuyor. Sözleşmenin yazılı olması ve hangi hakları kapsadığının tek tek gösterilmesi şart. Müzikte hak iki katmanlı. Birinci katman eserin kendisi, yani söz ve beste; bu tarafı MESAM ve MSG takip ediyor. İkinci katman kaydın kendisi, yani fonogram yapımcısının ve icracı sanatçının bağlantılı hakları; burada muhatap MÜ-YAP ve MÜYORBİR. Aynı şarkı için iki ayrı fatura görmenizin nedeni bu. Biri şarkıyı yazana, diğeri o kaydı yapana ve söyleyene gidiyor. 2026'da yapı biraz değişti: MESAM ve MSG, konser, kültürel etkinlik, sergi, özel eğlence ve stadyum kategorileri dışındaki umuma açık mahal tarifelerini üyesi oldukları MSF, açık adıyla Müzik Sektöründe Eser Sahipleri Federasyonu üzerinden yayımlıyor. Restoranın ya da otelin yıllık lisansı MSF tarifesinden, sizin etkinliğiniz hâlâ MESAM-MSG tarifesinden hesaplanıyor. Kalemin büyüklüğü de artıyor. CISAC'ın 6 Kasım 2025'te yayımladığı Global Collections Report 2025'e göre dünyada eser sahipleri adına toplanan telif geliri 2024'te 13,97 milyar euroya çıktı, canlı ve fon müziği kalemi ise yüzde 9,6 artışla 3,5 milyar euroyu aştı.
Salonun yıllık lisansı sizin etkinliğinizi kapsıyor mu?
Hayır. 2026 MSF tarifesinde lokantadan gece kulübüne kadar kategorilerin altında aynı not duruyor: biletli, biletsiz ve davetiyeli etkinlikler tarifenin ilgili kategorisinde ayrıca ücretlendirilecek. MÜYORBİR tarifesi de aynı ayrımı yapıyor ve mekânın umuma açık mahal sözleşmesi bulunmasını ayrı bir satır olarak değerlendiriyor, o sözleşmeyi etkinliğin yerine geçen bir muafiyet saymıyor. Pratikte şu yaşanıyor. Otelin balo salonunu kiralıyorsunuz, otel yıllık lisansını gösteriyor, siz de konunun kapandığını düşünüyorsunuz. Etkinlikten haftalar sonra fatura organizatöre ya da doğrudan markaya geliyor. Mekân sözleşmesine tek cümle yazın: etkinlik günü çalınacak müziğin meslek birliği izinlerini kim alacak ve bedeli kimin bütçesinden çıkacak. Mekân bunu üstleniyorsa yazılı olsun, sözlü teyit fatura geldiğinde işe yaramıyor.
2026'da bir günlük kurumsal etkinlik ne kadar?
2026 MESAM-MSG Genel Lisanslama Ortak Tarifesi'nin 4.C başlığı işinizi neredeyse birebir tarif ediyor: defile, lansman, tanıtım, açılış, etkinlik, özel eğlence partileri ve diğer günlük ve aylık organizasyonlar. Bedeller şöyle: günlük etkinlik 42.729,12 TL, bir haftaya kadar süren organizasyonlarda günlük ve etkinlik başına 85.458,25 TL, kutlama, tören ve yıldönümü aktiviteleri için günlük 21.364,56 TL. Aynı tarifenin 4.B başlığı sergi, fuar, davet, toplantı ve gala türü günlük etkinliklerde müzik yayınını metrekareye bağlıyor: 0-500 m² için gün başına 22.847,30 TL, 501-1000 m² için 45.694,60 TL, her ek 100 m² için 4.569,46 TL. Bağlantılı haklar tarafı çok daha ölçülü. MÜYORBİR'in 2026 tarifesinde defile, açılış, etkinlik ve özel eğlence partileri günlük 16.000 TL; sergi, fuar, davet, toplantı ve gala kategorisinde 0-500 m² için gün başına 5.000 TL, 501-1000 m² için 10.000 TL, her ek 100 m² için 800 TL. Fonogram yapımcıları adına MÜ-YAP da kendi yıllık tarifesini ayrıca yayımlıyor. Üç uyarı: fiyatların tümü KDV hariç, tarifeler yıl başında güncelleniyor ve hangi kategorinin uygulanacağına meslek birlikleri karar veriyor. Bütçe satırını tahminle değil, metrekare ve akış belliyken birliğe sorarak yazın.
Biletli etkinlikte hesap neden yüzdeye döner?
Bilet satıyorsanız mantık değişiyor ve sabit bedelin yerini hasılat yüzdesi alıyor. 2026 MESAM-MSG tarifesinde bilet satışlı konser ve etkinliklerde canlı performans, DJ ve karaoke için oran yüzde 6; dans gösterisi, müzikal, opera, bale ve tiyatroda yüzde 4; online dijital etkinlik ve konserlerde yüzde 10; tam interaktif streaming konserlerde yüzde 15. MÜYORBİR tarafında aynı kalemler daha düşük: canlı performansta yüzde 1, DJ ve karaoke etkinliklerinde yüzde 2. Yüzdenin altında kapasiteye bağlı asgari bedeller var. MESAM-MSG'nin 2026 listesinde 100 ve altı kapasitede 2.450 TL, 101-250 arasında 5.250 TL, 251-500 arasında 14.000 TL, 501-1.000 arasında 28.000 TL, 1.001-2.500 arasında 52.500 TL, 10.001 ve üzeri kapasitede 252.000 TL. Davetiyeli girişler bedava sayılmıyor; hesap, satıştaki en düşük bilet bedeli üzerinden yapılıyor. Hasılatın tanımına da bakın: MÜYORBİR tarifesi hasılatı KDV ve rüsum düşüldükten sonra elde edilen brüt gelir olarak tanımlıyor ve reklam ile sponsorluk gelirlerini de kapsama alıyor. Bir madde işinize çok yarayabilir. MESAM-MSG 2026 tarifesinin 16. maddesine göre sözleşme yükümlülüklerinizi etkinlik tarihinden itibaren 30 gün içinde yerine getirirseniz asgari garanti bedeli uygulanmıyor ve lisans bedeli yüzde 4 üzerinden hesaplanıyor. Takvimi kaçırmak burada doğrudan paraya dönüşüyor.
Etkinliğiniz tematik sayılırsa yüzde 30 iniyor
Tarifelerde çoğu kurumsal etkinliğin gözden kaçırdığı bir tanım var. Tematik etkinlik, müzik kullanıcısının etkinliğinde müzik dışında belli bir konuya yoğunlaşarak müziği ikincil biçimde kullanması demek. Hem MESAM-MSG hem MÜYORBİR 2026 tarifesi tematik etkinliklerde yüzde 30 indirim uyguluyor. Bir bayi toplantısını düşünün. Gün boyu sunum, panel ve ürün eğitimi var; müzik sahne geçişlerinde ve akşam yemeğinde fonda çalıyor. Bu tablo tematik tanımına oturur. Aynı toplantının akşamını iki saatlik bir DJ setine çevirirseniz müzik artık ikincil değildir. İndirimi konuşacaksanız akışı elinizde tutun: dakika dakika rundown, müziğin hangi bölümlerde ve ne kadar süre çaldığını gösteren en somut belgedir. Kâr amacı gütmeyen eğitim kurumları, dernekler ve vakıflar için ayrı bir indirim takdiri de var, ama MESAM-MSG tarifesi bunun için organizasyondan en az 15 gün önce bildirim şartı koyuyor. Sonradan yapılan başvuru değerlendirmeye alınmıyor.
Spotify listesi, DJ ve canlı grup: hangisi neyi tetikler?
Kurumsal etkinliklerde en sık duyduğumuz cümle şu: "Biz zaten Spotify'dan çalıyoruz." Bireysel abonelik bu işi çözmüyor. Spotify'ın kullanıcı sözleşmesi, hizmet ve içerik için verdiği izni açıkça kişisel ve ticari olmayan kullanımla sınırlıyor; diğer bireysel müzik aboneliklerinde de mantık aynı. İkinci mesele hangi hakların doğduğu. Kayıttan müzik çalıyorsanız, playlist ya da DJ fark etmez, hem eser sahipleri hem bağlantılı hak sahipleri devreye girer. Sahnede canlı bir grup başkasının şarkısını söylüyorsa eser sahibinin hakkı yine doğar; tarifelerde canlı performans için ayrı satırlar bulunmasının nedeni bu. Üçüncü seçenek telifsiz denen prodüksiyon kütüphaneleri. Burada belirleyici olan lisansın ne vaat ettiği değil, sizin belgeleyebilmeniz. Kullandığınız her parçanın adı, bestecisi, lisans numarası ve kaynağı yazılı bir listede dursun. Meslek birliğinden bir yazı geldiğinde tartışmayı bitiren şey o listedir.
Aftermovie ve sosyal medya videosu ayrı bir izin
Etkinlik izni, o gün salonda çalan müziğin umuma iletimini kapsıyor. Çektiğiniz aftermovie'yi LinkedIn'de ya da YouTube'da yayımlamak ayrı bir kullanım; müziğin görüntüyle birleştirilmesi ve çoğaltılması işin mekanik ve senkronizasyon tarafına giriyor. MESAM ve MSG bunun için genel lisanslama tarifesinden ayrı bir mekanik lisanslama ortak tarifesi yayımlıyor ve 2026 sürümü sitelerinde duruyor. Pratik sonuç net: sahnede çalan şarkı için ödeme yapmış olmanız, aynı şarkıyı özet videonuzda kullanma hakkı doğurmuyor. Video için ya ayrı izin alın ya da baştan lisanslı bir kütüphane müziği seçin. Kurumsal iletişim ekipleri bunu genelde kurgu bittikten sonra fark ediyor. Müzik seçimini brief aşamasında yapmak hem ucuz hem hızlı.
İzinsiz çalarsanız ne olur, teklifte ne isteyeceksiniz?
İzinsiz kullanımın parasal tarafı tarifeden pahalıya gelebilir. FSEK'in 68. maddesi hak sahibine, sözleşme yapılmış olsaydı isteyebileceği bedelin veya emsal bedelin üç kat fazlasını talep etme imkânı veriyor. Ceza tarafında 71. madde duruyor: eseri hak sahibinin yazılı izni olmadan işleyen, çoğaltan, yayan veya umuma ileten kişi için bir yıldan beş yıla kadar hapis ya da adli para cezası öngörülüyor. Bu suçlar şikâyete bağlı ve şikâyet süresi, fail ile fiilin öğrenilmesinden itibaren altı ay. Bunu korku listesi olarak değil, takvim maddesi olarak okuyun. Teklif ve sözleşmede yazılı isteyeceğiniz altı satır şu: hangi meslek birlikleriyle sözleşme yapılacağı; başvurunun etkinlikten kaç gün önce yapılacağı; bedelin mekâna mı, organizatöre mi, markaya mı ait olduğu; etkinliğin tematik olarak beyan edilip edilmeyeceği; fiyata KDV'nin dahil olup olmadığı; aftermovie ve sosyal medya kullanımının kapsama girip girmediği. Tales Event olarak İstanbul merkezliyiz ve Türkiye genelinde lansman, bayi toplantısı, açılış ve gala gecelerinde ses, ışık, sahne ve LED ekran kurulumunu tek ekiple yürütüyoruz. Etkinliğin tarihini, mekânın metrekaresini ve akışta müziğin nerede durduğunu paylaşın; telif kalemini bütçeye baştan, sürpriz olmadan yazalım.